Check out the new design

Betekenisvertaling van de Heilige Koran - Luhya-vertaling - Internationale Vereniging voor Wetenschap en Cultuur * - Inhoudsopgave van de vertalingen


Vertaling van de betekenis Soerah: al-Kahf   Vers:

Al-Kahf

ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ عَلَىٰ عَبۡدِهِ ٱلۡكِتَٰبَ وَلَمۡ يَجۡعَل لَّهُۥ عِوَجَاۜ
Okhwitsomibwa khwoosi nikhwa Nyasaye, oweshia Eshitabu khumusumba wuwe, ne shiyashikhola okhuba mashiama tawe.
Arabische exegeses:
قَيِّمٗا لِّيُنذِرَ بَأۡسٗا شَدِيدٗا مِّن لَّدُنۡهُ وَيُبَشِّرَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ٱلَّذِينَ يَعۡمَلُونَ ٱلصَّٰلِحَٰتِ أَنَّ لَهُمۡ أَجۡرًا حَسَنٗا
Eshikololofu, kho shikanyilisilie Abandu eshinyasio eshilulu shirulanga khuye, ne shihelesie akomwikhoyo balia basuubilanga, abakholanga ebikhole ebilayi, mbu balinyoola omurungo omulayi.
Arabische exegeses:
مَّٰكِثِينَ فِيهِ أَبَدٗا
Bekhalemwo tsinyanga tsioosi.
Arabische exegeses:
وَيُنذِرَ ٱلَّذِينَ قَالُواْ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدٗا
Ne shikanyilisie balia baboola mbu: “Nyasaye ali nende Omwana.”
Arabische exegeses:
مَّا لَهُم بِهِۦ مِنۡ عِلۡمٖ وَلَا لِأٓبَآئِهِمۡۚ كَبُرَتۡ كَلِمَةٗ تَخۡرُجُ مِنۡ أَفۡوَٰهِهِمۡۚ إِن يَقُولُونَ إِلَّا كَذِبٗا
Abo babula obumanyi bwosibwosi bwalio, kata baasabwe bosi. Ni likhuwa likhongo muno lirulanga muminwa chiabu. Shibaboolanga halali obubeyi butswa.
Arabische exegeses:
فَلَعَلَّكَ بَٰخِعٞ نَّفۡسَكَ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمۡ إِن لَّمۡ يُؤۡمِنُواْ بِهَٰذَا ٱلۡحَدِيثِ أَسَفًا
Ne onyala okhwiyira ewe omwene khulwa okhubabelelela ngala bali mbu shibasubilanga amakhuwa kano tawe.
Arabische exegeses:
إِنَّا جَعَلۡنَا مَا عَلَى ٱلۡأَرۡضِ زِينَةٗ لَّهَا لِنَبۡلُوَهُمۡ أَيُّهُمۡ أَحۡسَنُ عَمَلٗا
Toto efwe khwakhola ebili khushialo bibe ebirone biashio, kho khubateme ni wina mubo webikhole ebilayi muno.
Arabische exegeses:
وَإِنَّا لَجَٰعِلُونَ مَا عَلَيۡهَا صَعِيدٗا جُرُزًا
Ne toto nefwe khulikhola bioosi ebo bili hekulu walio okhuba liloba eliumu.
Arabische exegeses:
أَمۡ حَسِبۡتَ أَنَّ أَصۡحَٰبَ ٱلۡكَهۡفِ وَٱلرَّقِيمِ كَانُواْ مِنۡ ءَايَٰتِنَا عَجَبًا
Nohomba oparanga mbu Abandu ba mumbinga nende kalia kahandikwa, mbu biali ebiamakana okhurulana nende ebimanyisio biefu?
Arabische exegeses:
إِذۡ أَوَى ٱلۡفِتۡيَةُ إِلَى ٱلۡكَهۡفِ فَقَالُواْ رَبَّنَآ ءَاتِنَا مِن لَّدُنكَ رَحۡمَةٗ وَهَيِّئۡ لَنَا مِنۡ أَمۡرِنَا رَشَدٗا
Olwa Abasiani abo belushila mumbinga, mana nibaboola mbu: “Nyasaye wefu Omulesi, khuhelesie tsimbabaasi tsirulanga khwiwe ne khukasilie obulunjifu mulikhuwa liefu.”
Arabische exegeses:
فَضَرَبۡنَا عَلَىٰٓ ءَاذَانِهِمۡ فِي ٱلۡكَهۡفِ سِنِينَ عَدَدٗا
Mana nikhusuba amarwi kabu mumbinga omo khumika eminji.
Arabische exegeses:
ثُمَّ بَعَثۡنَٰهُمۡ لِنَعۡلَمَ أَيُّ ٱلۡحِزۡبَيۡنِ أَحۡصَىٰ لِمَا لَبِثُوٓاْ أَمَدٗا
Mana nikhubalamusia khokhumanye mbu kuli hena khumikanda chibili chino okwabala obulayi muno ebise biabamenya.
Arabische exegeses:
نَّحۡنُ نَقُصُّ عَلَيۡكَ نَبَأَهُم بِٱلۡحَقِّۚ إِنَّهُمۡ فِتۡيَةٌ ءَامَنُواْ بِرَبِّهِمۡ وَزِدۡنَٰهُمۡ هُدٗى
Efwe khukhukanilanga amakhuwa kabu khubwatoto. Toto abo ni ababuukha, abasuubila Nyasaye wabu Omulesi, mana nikhubametela obulunjifu.
Arabische exegeses:
وَرَبَطۡنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ إِذۡ قَامُواْ فَقَالُواْ رَبُّنَا رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ لَن نَّدۡعُوَاْ مِن دُونِهِۦٓ إِلَٰهٗاۖ لَّقَدۡ قُلۡنَآ إِذٗا شَطَطًا
Mana nikhura amaani mumioyo chiabu olwabeema mana nibaboola mbu: “Nyasaye wefu Omulesi ni Nyasaye Omulesi welikulu nende eshialo, shikhulalaamakhwo Nyasaye wundi yesiyesi ulali Ye tawe. Toto awo khulaba khuboolele obubii obwaburirira eshichelo.
Arabische exegeses:
هَٰٓؤُلَآءِ قَوۡمُنَا ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِهِۦٓ ءَالِهَةٗۖ لَّوۡلَا يَأۡتُونَ عَلَيۡهِم بِسُلۡطَٰنِۭ بَيِّنٖۖ فَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗا
Abandu befu bano bakhola abanyasaye balali Ye tawe. Shichila shina nibalarerakhwo eshifune shili habulafu? Kho ni omubii shina omukhongo muno okhushila ulia uchishilanga Nyasaye obubeyi?"
Arabische exegeses:
وَإِذِ ٱعۡتَزَلۡتُمُوهُمۡ وَمَا يَعۡبُدُونَ إِلَّا ٱللَّهَ فَأۡوُۥٓاْ إِلَى ٱلۡكَهۡفِ يَنشُرۡ لَكُمۡ رَبُّكُم مِّن رَّحۡمَتِهِۦ وَيُهَيِّئۡ لَكُم مِّنۡ أَمۡرِكُم مِّرۡفَقٗا
Ne olwa mwali nimubawukhekhwo nende bilia ebiabalaamanga habundu wa Nyasaye. Mana yilushile mumbinga, Nyasaye wenyu Omulesi alabekulila tsimbabaasi tsitsie, ne alabakholela amakhuwa kenyu okhuba amangu.
Arabische exegeses:
۞ وَتَرَى ٱلشَّمۡسَ إِذَا طَلَعَت تَّزَٰوَرُ عَن كَهۡفِهِمۡ ذَاتَ ٱلۡيَمِينِ وَإِذَا غَرَبَت تَّقۡرِضُهُمۡ ذَاتَ ٱلشِّمَالِ وَهُمۡ فِي فَجۡوَةٖ مِّنۡهُۚ ذَٰلِكَ مِنۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِۗ مَن يَهۡدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلۡمُهۡتَدِۖ وَمَن يُضۡلِلۡ فَلَن تَجِدَ لَهُۥ وَلِيّٗا مُّرۡشِدٗا
Ne olola eliuba olwalirulanga, liburira ehale nende imbinga yabu elubeka womukhono omulunji. Ne olwa likwitsanga ehale ninabo namukhono omukaata, nabo nibali mukhombe mukari we imbinga eyo. Ebo ni bilala khubimanyisio bia Nyasaye. Ulia owa Nyasaye alunjisia, oyo niye omulunjifu. Ne owaakosia, oyo shalamuhelesia omwemeresi wokhumulunjishia tawe.
Arabische exegeses:
وَتَحۡسَبُهُمۡ أَيۡقَاظٗا وَهُمۡ رُقُودٞۚ وَنُقَلِّبُهُمۡ ذَاتَ ٱلۡيَمِينِ وَذَاتَ ٱلشِّمَالِۖ وَكَلۡبُهُم بَٰسِطٞ ذِرَاعَيۡهِ بِٱلۡوَصِيدِۚ لَوِ ٱطَّلَعۡتَ عَلَيۡهِمۡ لَوَلَّيۡتَ مِنۡهُمۡ فِرَارٗا وَلَمُلِئۡتَ مِنۡهُمۡ رُعۡبٗا
Ne opara mbu bali meso, nabo khane bakonele. Ne khubakalukhaninjia namukhono mulunji nende namukhono mukata. Ne imbwa yabu nilambisiyie ebilenje biayio mubwinjilililo. Obalolanga, wakhakalukhane lwangu okhubelukha, ne toto oburi obunji bwakhakhwitsulemwo shichila bo.
Arabische exegeses:
وَكَذَٰلِكَ بَعَثۡنَٰهُمۡ لِيَتَسَآءَلُواْ بَيۡنَهُمۡۚ قَالَ قَآئِلٞ مِّنۡهُمۡ كَمۡ لَبِثۡتُمۡۖ قَالُواْ لَبِثۡنَا يَوۡمًا أَوۡ بَعۡضَ يَوۡمٖۚ قَالُواْ رَبُّكُمۡ أَعۡلَمُ بِمَا لَبِثۡتُمۡ فَٱبۡعَثُوٓاْ أَحَدَكُم بِوَرِقِكُمۡ هَٰذِهِۦٓ إِلَى ٱلۡمَدِينَةِ فَلۡيَنظُرۡ أَيُّهَآ أَزۡكَىٰ طَعَامٗا فَلۡيَأۡتِكُم بِرِزۡقٖ مِّنۡهُ وَلۡيَتَلَطَّفۡ وَلَا يُشۡعِرَنَّ بِكُمۡ أَحَدًا
Kho endio nilwakhwabalamusia kho bareebane abeene khubeene. Naboola omubooli mubo mbu: “Mwikhale tsinyanga tsinga?” Nibaboola mbu: “Khwikhale inyanga ndala nohomba ebuleka weyinyanga.” Nibaboola mbu: “Nyasaye wenyu Omulesi amanyile muno ebise bia mwekhala. Kho, rumekho mulala khwinywe nende amamondo kenyu kano khushiiro mana ahenje eshiakhulia shina eshilayi muno abarerere. Ne akhole amakhuwa kano mumachesi, ne alabarumbulakhwo khuyesiyesi tawe.
Arabische exegeses:
إِنَّهُمۡ إِن يَظۡهَرُواْ عَلَيۡكُمۡ يَرۡجُمُوكُمۡ أَوۡ يُعِيدُوكُمۡ فِي مِلَّتِهِمۡ وَلَن تُفۡلِحُوٓاْ إِذًا أَبَدٗا
Shichila bo nibamanya hamuli, balabalasa amachina, nohomba balabakalusia mumilukha chiabu, ne awo shimulibura kata hatiti tawe.”
Arabische exegeses:
وَكَذَٰلِكَ أَعۡثَرۡنَا عَلَيۡهِمۡ لِيَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞ وَأَنَّ ٱلسَّاعَةَ لَا رَيۡبَ فِيهَآ إِذۡ يَتَنَٰزَعُونَ بَيۡنَهُمۡ أَمۡرَهُمۡۖ فَقَالُواْ ٱبۡنُواْ عَلَيۡهِم بُنۡيَٰنٗاۖ رَّبُّهُمۡ أَعۡلَمُ بِهِمۡۚ قَالَ ٱلَّذِينَ غَلَبُواْ عَلَىٰٓ أَمۡرِهِمۡ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيۡهِم مَّسۡجِدٗا
Na endio nilwakhwabarumbusia khobanyoole okhumanya mbu indache ya Nyasaye ni yatoto, ne mbu toto inyanga yeyindukho ibula obukanakani tawe, olwa basolananga abeene khubeene shichila likhuwa liabu. Nibaboola mbu: “Yumbashe inzu ekulu wabu. Nyasaye wabu Omulesi yabamanya obulayi muno.” Balia bashila mulikhuwa liabu nibaboola mbu: “Toto efwe khulombakha omusikiti ekulu wabu.”
Arabische exegeses:
سَيَقُولُونَ ثَلَٰثَةٞ رَّابِعُهُمۡ كَلۡبُهُمۡ وَيَقُولُونَ خَمۡسَةٞ سَادِسُهُمۡ كَلۡبُهُمۡ رَجۡمَۢا بِٱلۡغَيۡبِۖ وَيَقُولُونَ سَبۡعَةٞ وَثَامِنُهُمۡ كَلۡبُهُمۡۚ قُل رَّبِّيٓ أَعۡلَمُ بِعِدَّتِهِم مَّا يَعۡلَمُهُمۡ إِلَّا قَلِيلٞۗ فَلَا تُمَارِ فِيهِمۡ إِلَّا مِرَآءٗ ظَٰهِرٗا وَلَا تَسۡتَفۡتِ فِيهِم مِّنۡهُمۡ أَحَدٗا
(Abandi) balaboolanga mbu: “Bali Abandu bataru, wakhane wabu ni imbwa yabu.” Ne (abandi) balaboolanga mbu: “Bali abandu barano, ne wakhasasaba wabu ni imbwa yabu.” (Babolanga) khu khutemakho butswa okhuboola akabakorerwe. Ne baboolanga mbu, “Bali abandu saba, ne wamunane wabu ni imbwa yabu.” Boola mbu: ‘‘Nyasaye wanje Omulesi ni umanyile muno mbu bali benga. Abulaho ubamanyile halali batiti butswa. Kho, olayingana ekulu wabo tawe halali okhuyingana khwa hekulu hekulu butswa. Ne olareba amakhuwa kabu omundu yesiyesi mubo tawe.
Arabische exegeses:
وَلَا تَقُولَنَّ لِشَاْيۡءٍ إِنِّي فَاعِلٞ ذَٰلِكَ غَدًا
Ne toto olabolakhwo khu liosiliosi tawe mbu: ‘‘Toto nditsa okhukhola elo mutsuli.”
Arabische exegeses:
إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ وَٱذۡكُر رَّبَّكَ إِذَا نَسِيتَ وَقُلۡ عَسَىٰٓ أَن يَهۡدِيَنِ رَبِّي لِأَقۡرَبَ مِنۡ هَٰذَا رَشَدٗا
Halali (ometekho) “Inshallah (Nyasaye nachama).” Ne yitsulila Nyasaye wuwo Omulesi niwibilila, ne boola mbu: “Nyasaye wanje Omulesi alaalunjisia injila ili ahambi muno nende obulunjifu okhushila buno.”
Arabische exegeses:
وَلَبِثُواْ فِي كَهۡفِهِمۡ ثَلَٰثَ مِاْئَةٖ سِنِينَ وَٱزۡدَادُواْ تِسۡعٗا
Ne bamenya mumbinga mwabu omo emika tsimia tsitaru, ne nibametakhwo tisa.
Arabische exegeses:
قُلِ ٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا لَبِثُواْۖ لَهُۥ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ أَبۡصِرۡ بِهِۦ وَأَسۡمِعۡۚ مَا لَهُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَلِيّٖ وَلَا يُشۡرِكُ فِي حُكۡمِهِۦٓ أَحَدٗا
Boola mbu: Nyasaye amanyile muno ebise biabekhala. Niye umanyile akefisile akomwikulu nende khushialo. Nookhulola nende okhuwulila okhulayi khuli khurie okhukhwe. Nabo babula omulindi ulali Ye, naye shatsokasinjiakhwo yesiyesi mukhubusia khukhwe tawe.
Arabische exegeses:
وَٱتۡلُ مَآ أُوحِيَ إِلَيۡكَ مِن كِتَابِ رَبِّكَۖ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَٰتِهِۦ وَلَن تَجِدَ مِن دُونِهِۦ مُلۡتَحَدٗا
Ne soma akawafimbulilwa okhurula mushitabu shia Nyasaye wuwo omulesi. Abulaho unyala okhukalukhasia amakhuwa keke tawe. Nawe sholinyoola owawilushila wosiwosi okhumwilukhaye akhaye okhukhunyoola tawe.
Arabische exegeses:
وَٱصۡبِرۡ نَفۡسَكَ مَعَ ٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ رَبَّهُم بِٱلۡغَدَوٰةِ وَٱلۡعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجۡهَهُۥۖ وَلَا تَعۡدُ عَيۡنَاكَ عَنۡهُمۡ تُرِيدُ زِينَةَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ وَلَا تُطِعۡ مَنۡ أَغۡفَلۡنَا قَلۡبَهُۥ عَن ذِكۡرِنَا وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ وَكَانَ أَمۡرُهُۥ فُرُطٗا
Ne wisumilisie halala nende balia balaamanga Nyasaye wabu Omulesi itsuli nende ingoloobe, nibakhabanga obweni bubwe. Ne olababusiamwo tsimoni tsitsio khulwokhwenya ebirone biobulamu bwokhushialo tawe. Ne olalonda tawe khu balia abakhwalekha bakandala emioyo chiabu mana nibalonda obwikombi bwabu, mana amakhuwa kabu nikabura eshichelo.
Arabische exegeses:
وَقُلِ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكُمۡۖ فَمَن شَآءَ فَلۡيُؤۡمِن وَمَن شَآءَ فَلۡيَكۡفُرۡۚ إِنَّآ أَعۡتَدۡنَا لِلظَّٰلِمِينَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمۡ سُرَادِقُهَاۚ وَإِن يَسۡتَغِيثُواْ يُغَاثُواْ بِمَآءٖ كَٱلۡمُهۡلِ يَشۡوِي ٱلۡوُجُوهَۚ بِئۡسَ ٱلشَّرَابُ وَسَآءَتۡ مُرۡتَفَقًا
Ne boola mbu buno ni obulaamba okhurula khu Nyasaye wenyu Omulesi. Kho, ulia wenya, asuubile, ne owenya, akhaye. Toto efwe khwarecheshela ababii omulilo okwa olukaka lwakwo lulibaterera. Ne nibenya obukhonyi, balikhonywa khumatsi kali shinga amafura kasalulusibwe akalisaamba obweni bwabu. Neeshinywebwa eshibi muno shili shirie shino! Ne ni habundu ali abii muno arie hano!
Arabische exegeses:
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجۡرَ مَنۡ أَحۡسَنَ عَمَلًا
Toto balia abasuubila mana nibakhola amalayi, efwe toto shikhukosinjia omurungo kwabalia bakholanga amalayi tawe.
Arabische exegeses:
أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ جَنَّٰتُ عَدۡنٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهِمُ ٱلۡأَنۡهَٰرُ يُحَلَّوۡنَ فِيهَا مِنۡ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٖ وَيَلۡبَسُونَ ثِيَابًا خُضۡرٗا مِّن سُندُسٖ وَإِسۡتَبۡرَقٖ مُّتَّكِـِٔينَ فِيهَا عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِۚ نِعۡمَ ٱلثَّوَابُ وَحَسُنَتۡ مُرۡتَفَقٗا
Abo balinyoola emikunda chilaliwa tawe, echiburangamwo emialo, balironwamwo nende ebifwalo biokhumakhono, ebia idhahabu, ne balifwalwa tsingubo tsia obukondo bwobunyasi etsia hariri inyangu nende hariri isiro. Balikhalamwo khubitali ebiaronwa (khufono). Ni omurungo omulayi kuli kuriena kuno! Ne ni habundu alayi ali arie hano!
Arabische exegeses:
۞ وَٱضۡرِبۡ لَهُم مَّثَلٗا رَّجُلَيۡنِ جَعَلۡنَا لِأَحَدِهِمَا جَنَّتَيۡنِ مِنۡ أَعۡنَٰبٖ وَحَفَفۡنَٰهُمَا بِنَخۡلٖ وَجَعَلۡنَا بَيۡنَهُمَا زَرۡعٗا
Ne bachelasilie abasatsa babili, mulala wabu khwamukholela emikunda chibili chetsizabibu, mana nikhuchibotokhanilia mitende, ne hakari wachio nikhuraho emisala chindi chieyimele.
Arabische exegeses:
كِلۡتَا ٱلۡجَنَّتَيۡنِ ءَاتَتۡ أُكُلَهَا وَلَمۡ تَظۡلِم مِّنۡهُ شَيۡـٔٗاۚ وَفَجَّرۡنَا خِلَٰلَهُمَا نَهَرٗا
Emikunda chibili chino chioosi chietsulamwo ebiamo biachio, ne shikhwachilemiakhwo shiosishiosi tawe. Ne mukari mwachio nikhubusiamwo omwalo.
Arabische exegeses:
وَكَانَ لَهُۥ ثَمَرٞ فَقَالَ لِصَٰحِبِهِۦ وَهُوَ يُحَاوِرُهُۥٓ أَنَا۠ أَكۡثَرُ مِنكَ مَالٗا وَأَعَزُّ نَفَرٗا
Ne yali nende ebiamo ebinji. Mana naboolela owashie nibakalusaninjia mbu: “Esie ekhushila khumwandu nende amaani khulwa Abandu bendi ninabo.”
Arabische exegeses:
وَدَخَلَ جَنَّتَهُۥ وَهُوَ ظَالِمٞ لِّنَفۡسِهِۦ قَالَ مَآ أَظُنُّ أَن تَبِيدَ هَٰذِهِۦٓ أَبَدٗا
Mana niyenjila mumukunda kukwe niyekholele obubii, naboola mbu: “Shembara omukunda kuno nikulibiyakhwo tawe, tsinyanga tsioosi.
Arabische exegeses:
وَمَآ أَظُنُّ ٱلسَّاعَةَ قَآئِمَةٗ وَلَئِن رُّدِدتُّ إِلَىٰ رَبِّي لَأَجِدَنَّ خَيۡرٗا مِّنۡهَا مُنقَلَبٗا
Ne shembara indukho nilibaho tawe. Ne kata nibiba mbu engalusibwa wa Nyasaye wanje Omulesi, toto ndilinyoola wokhukalukhawo andayi muno okhushila kano.”
Arabische exegeses:
قَالَ لَهُۥ صَاحِبُهُۥ وَهُوَ يُحَاوِرُهُۥٓ أَكَفَرۡتَ بِٱلَّذِي خَلَقَكَ مِن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطۡفَةٖ ثُمَّ سَوَّىٰكَ رَجُلٗا
Owashie namuboolela nibakalusaninjia mbu: “Koo, okhayanga ulia wakhuloonga khuliloba, mana khu indonyande ya amatsi kolwibulo, mana nakhukhola omundu omulaamba?”
Arabische exegeses:
لَّٰكِنَّا۠ هُوَ ٱللَّهُ رَبِّي وَلَآ أُشۡرِكُ بِرَبِّيٓ أَحَدٗا
Owashie namuboolela nibakalusaninjia mbu: “Koo, okhayanga ulia wakhuloonga khuliloba, mana khu indonyande ya amatsi kolwibulo, mana nakhukhola omundu omulaamba?”
Arabische exegeses:
وَلَوۡلَآ إِذۡ دَخَلۡتَ جَنَّتَكَ قُلۡتَ مَا شَآءَ ٱللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِٱللَّهِۚ إِن تَرَنِ أَنَا۠ أَقَلَّ مِنكَ مَالٗا وَوَلَدٗا
Mana olaboolangakhwo lwawenjira mumukunda kukwo mbu: “Biendi nabo bino Nyasaye niye wanyenyera, amaani shikanyolekhanga halali khu Nyasaye. Ni undolanga mbu endi nende omwandu omutiti nende abana batiti okhushila ewe.
Arabische exegeses:
فَعَسَىٰ رَبِّيٓ أَن يُؤۡتِيَنِ خَيۡرٗا مِّن جَنَّتِكَ وَيُرۡسِلَ عَلَيۡهَا حُسۡبَانٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ فَتُصۡبِحَ صَعِيدٗا زَلَقًا
Awundi Nyasaye wanje Omulesi alambelesia eshilayi okhushila omukunda kukwo, ne arumile omukunda oko likulu okhurula mwikulu mana kube liloba likhaya lirerekhanga.
Arabische exegeses:
أَوۡ يُصۡبِحَ مَآؤُهَا غَوۡرٗا فَلَن تَسۡتَطِيعَ لَهُۥ طَلَبٗا
Nohomba amatsi kakwo kakhame obule okhukanyoola.”
Arabische exegeses:
وَأُحِيطَ بِثَمَرِهِۦ فَأَصۡبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيۡهِ عَلَىٰ مَآ أَنفَقَ فِيهَا وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا وَيَقُولُ يَٰلَيۡتَنِي لَمۡ أُشۡرِكۡ بِرَبِّيٓ أَحَدٗا
Mana ebiamo biaye nibibotokhanwa, mana natong’a okhukalukhania amakhono keke, khulwa obukhalabani bwaye omo nabio (ebiamo) nibibula khumisala chabyo, mana naboola mbu: “Ehh! Emanyangakhwo, shindakhatsokasiye Nyasaye wanje Omulesi nende shiosishiosi tawe.”
Arabische exegeses:
وَلَمۡ تَكُن لَّهُۥ فِئَةٞ يَنصُرُونَهُۥ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَمَا كَانَ مُنتَصِرًا
Kho, shiyali nende omukanda kwokhumukhonya tawe ehale nende Nyasaye, naye omwene shiyali unyala okhwikhonya tawe.
Arabische exegeses:
هُنَالِكَ ٱلۡوَلَٰيَةُ لِلَّهِ ٱلۡحَقِّۚ هُوَ خَيۡرٞ ثَوَابٗا وَخَيۡرٌ عُقۡبٗا
Eyo obulindi bwatoto nibwa Nyasaye butswa owatoto. Ye niye omurunji omulayi muno, owokhurera obumalilishi obulayi.
Arabische exegeses:
وَٱضۡرِبۡ لَهُم مَّثَلَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا كَمَآءٍ أَنزَلۡنَٰهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَٱخۡتَلَطَ بِهِۦ نَبَاتُ ٱلۡأَرۡضِ فَأَصۡبَحَ هَشِيمٗا تَذۡرُوهُ ٱلرِّيَٰحُۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ مُّقۡتَدِرًا
Ne bachelasilie obulamu bwokhushialo mbu buli shinga amatsi kakhwishinjia okhurula mwikulu, mana nikesaasia nende emimela chiomwiloba, mana emimela echo nichiba amasafu amomu, akakhalishe khalishe akomuyaka kuwutsanga eyi nende eyi. Ne Nyasaye ali nende obunyali muno khubuli eshindu.
Arabische exegeses:
ٱلۡمَالُ وَٱلۡبَنُونَ زِينَةُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ وَٱلۡبَٰقِيَٰتُ ٱلصَّٰلِحَٰتُ خَيۡرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابٗا وَخَيۡرٌ أَمَلٗا
Omwandu nende Abana ni ebirone biobulamu bwokhushialo. Ne ebikhole ebilayi bitong’anga nibo obulayi imbeli wa Nyasaye wuwo Omulesi khumurungo nende okhusuubilila okhulayi.
Arabische exegeses:
وَيَوۡمَ نُسَيِّرُ ٱلۡجِبَالَ وَتَرَى ٱلۡأَرۡضَ بَارِزَةٗ وَحَشَرۡنَٰهُمۡ فَلَمۡ نُغَادِرۡ مِنۡهُمۡ أَحَدٗا
Ne inyanga yakhulichesia efikulu, ne olilola eshialo nishili eshiang’ang’u, ne khulibalamusia ne shikhulilekha yesiyesi mubo tawe.
Arabische exegeses:
وَعُرِضُواْ عَلَىٰ رَبِّكَ صَفّٗا لَّقَدۡ جِئۡتُمُونَا كَمَا خَلَقۡنَٰكُمۡ أَوَّلَ مَرَّةِۭۚ بَلۡ زَعَمۡتُمۡ أَلَّن نَّجۡعَلَ لَكُم مَّوۡعِدٗا
Ne baliemibwa imbeli wa Nyasaye wuwo Omulesi olunyaali. Toto enywe mukhwitsile shingala khwabalonga olwambeli. Halali mwaparanga mbu shikhulibarereraho ebise bino tawe.
Arabische exegeses:
وَوُضِعَ ٱلۡكِتَٰبُ فَتَرَى ٱلۡمُجۡرِمِينَ مُشۡفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ يَٰوَيۡلَتَنَا مَالِ هَٰذَا ٱلۡكِتَٰبِ لَا يُغَادِرُ صَغِيرَةٗ وَلَا كَبِيرَةً إِلَّآ أَحۡصَىٰهَاۚ وَوَجَدُواْ مَا عَمِلُواْ حَاضِرٗاۗ وَلَا يَظۡلِمُ رَبُّكَ أَحَدٗا
Ne Eshitabu shilirebwaho imbeli (wabu). Kho, olilola shinga ababii baliria muno shichila kalia kalimwo. Ne baliboola mbu: “Oh bayie, Eshitabu shino shibere shirie, sishilesherekho lititi nohomba likhongo tawe halali shialihandika obulayi muno.” Ne balinyoola koosi kabakhola nikali hawo. Ne Nyasaye wuwo Omulesi shakholelanga yesiyesi obubii tawe.
Arabische exegeses:
وَإِذۡ قُلۡنَا لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبۡلِيسَ كَانَ مِنَ ٱلۡجِنِّ فَفَسَقَ عَنۡ أَمۡرِ رَبِّهِۦٓۗ أَفَتَتَّخِذُونَهُۥ وَذُرِّيَّتَهُۥٓ أَوۡلِيَآءَ مِن دُونِي وَهُمۡ لَكُمۡ عَدُوُّۢۚ بِئۡسَ لِلظَّٰلِمِينَ بَدَلٗا
Ne olwakhwaboolela abamalaika mbu: “Rerere Adam obweni hasi.” Mana nibara obweni hasi halali Ibilis, ye yali okhurula mumajini, mana nafunaka lilako lia Nyasaye wuwe Omulesi. Koo, mumukholanga ye nende olwibulo lulwe abalina (benyu) habundu wa Nyasaye, nabo nabasuku benyu? Ni obubii buli burie buno bwababii bakalukhaninjia.
Arabische exegeses:
۞ مَّآ أَشۡهَدتُّهُمۡ خَلۡقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَا خَلۡقَ أَنفُسِهِمۡ وَمَا كُنتُ مُتَّخِذَ ٱلۡمُضِلِّينَ عَضُدٗا
Shindabakhola okhuba abaloli bookhulongwa khwelikulu nende eshialo nohomba okhulongwa khwabu abeene tawe. Ne shindakhola abakosinjia okhuba abakhonyi tawe.
Arabische exegeses:
وَيَوۡمَ يَقُولُ نَادُواْ شُرَكَآءِيَ ٱلَّذِينَ زَعَمۡتُمۡ فَدَعَوۡهُمۡ فَلَمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَهُمۡ وَجَعَلۡنَا بَيۡنَهُم مَّوۡبِقٗا
Ne inyanga yaliboola mbu: “Rerekhwo abamwasanjinjia ninaasi abamwachikhanga” mana balibalanga, halali shibalibafuchililila tawe, mana khulira hakari wabu eshikalilo.
Arabische exegeses:
وَرَءَا ٱلۡمُجۡرِمُونَ ٱلنَّارَ فَظَنُّوٓاْ أَنَّهُم مُّوَاقِعُوهَا وَلَمۡ يَجِدُواْ عَنۡهَا مَصۡرِفٗا
Ne Ababii balilola omulilo, ne balimanya mbu okhula balenjilamwo, ne mana shibalinyoola amelushilo tawe.
Arabische exegeses:
وَلَقَدۡ صَرَّفۡنَا فِي هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانِ لِلنَّاسِ مِن كُلِّ مَثَلٖۚ وَكَانَ ٱلۡإِنسَٰنُ أَكۡثَرَ شَيۡءٖ جَدَلٗا
Ne toto khwaboolela Abandu Mukurani ino buli imbia yokhufwanania. Halali Omundu yabura eshichelo okhushila buli eshindu mukhuyingana.
Arabische exegeses:
وَمَا مَنَعَ ٱلنَّاسَ أَن يُؤۡمِنُوٓاْ إِذۡ جَآءَهُمُ ٱلۡهُدَىٰ وَيَسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّهُمۡ إِلَّآ أَن تَأۡتِيَهُمۡ سُنَّةُ ٱلۡأَوَّلِينَ أَوۡ يَأۡتِيَهُمُ ٱلۡعَذَابُ قُبُلٗا
Ne shibulaho shiekayila Abandu okhusuubila olwa obulunjifu bwabetsela mana basabe eshileshelo khu Nyasaye wabu Omulesi, halali kaboolele kalia akabakhale, nohomba eshinyasio shibetsele nibalolanga.
Arabische exegeses:
وَمَا نُرۡسِلُ ٱلۡمُرۡسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَۚ وَيُجَٰدِلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِٱلۡبَٰطِلِ لِيُدۡحِضُواْ بِهِ ٱلۡحَقَّۖ وَٱتَّخَذُوٓاْ ءَايَٰتِي وَمَآ أُنذِرُواْ هُزُوٗا
Ne shikhurumanga Abarumwa tawe halali babe bokhuhana akomwikhoyo nende abokhwikanyilisia. Ne balia bakhaya bayingananga khu kobubeyi mbu khubakwisie hasi obwatoto khuko. Ne bakholanga tsinyali tsianje nende kalia akabekanyilisibwa okhuba omubayo.
Arabische exegeses:
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن ذُكِّرَ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِۦ فَأَعۡرَضَ عَنۡهَا وَنَسِيَ مَا قَدَّمَتۡ يَدَاهُۚ إِنَّا جَعَلۡنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ أَكِنَّةً أَن يَفۡقَهُوهُ وَفِيٓ ءَاذَانِهِمۡ وَقۡرٗاۖ وَإِن تَدۡعُهُمۡ إِلَى ٱلۡهُدَىٰ فَلَن يَهۡتَدُوٓاْ إِذًا أَبَدٗا
Ne ni wina omubii omukhongo okhushila ulia owitsulisibungwa tsinyaali tsia Nyasaye wuwe Omulesi mana atsileche mana niyebilila akemikhono chichie chiaranjilisia. Toto efwe khwara efisubo khumioyo chiabu kho bakhaye okhuchimanya obulayi, ne khwara mumarwi kabu shiokhukeekasia. Ne nobalanga khubulunjifu, shibakhachama okhulunjikha tawe.
Arabische exegeses:
وَرَبُّكَ ٱلۡغَفُورُ ذُو ٱلرَّحۡمَةِۖ لَوۡ يُؤَاخِذُهُم بِمَا كَسَبُواْ لَعَجَّلَ لَهُمُ ٱلۡعَذَابَۚ بَل لَّهُم مَّوۡعِدٞ لَّن يَجِدُواْ مِن دُونِهِۦ مَوۡئِلٗا
Ne Nyasaye wuwo Omulesi niye Omunji weshileshelo, Owetsimbabaasi. Alababukulilanga obubii khulwa kalia akabakhola, toto yakhabarerere eshinyasio lwangu lwangu. Halali bali nende ebise ebia balalinyoola amelushilo kosikosi akokhumwilukha tawe.
Arabische exegeses:
وَتِلۡكَ ٱلۡقُرَىٰٓ أَهۡلَكۡنَٰهُمۡ لَمَّا ظَلَمُواْ وَجَعَلۡنَا لِمَهۡلِكِهِم مَّوۡعِدٗا
Ne etso ni tsingongo etsia khwatsisishia olwa tsiakhola obubii, nikhubarererao ebise biokhusikha khwabu.
Arabische exegeses:
وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِفَتَىٰهُ لَآ أَبۡرَحُ حَتَّىٰٓ أَبۡلُغَ مَجۡمَعَ ٱلۡبَحۡرَيۡنِ أَوۡ أَمۡضِيَ حُقُبٗا
Ne olwa Musa yaboolela omusiani waye mbu: “Ndalatsililila okhutsia, okhula ndule wetsinyanza tsibili tsibukanilanga nohomba enzililile okhutsia emika nemika.”
Arabische exegeses:
فَلَمَّا بَلَغَا مَجۡمَعَ بَيۡنِهِمَا نَسِيَا حُوتَهُمَا فَٱتَّخَذَ سَبِيلَهُۥ فِي ٱلۡبَحۡرِ سَرَبٗا
Kho olwa boola we tsinyanza etso tsibukanilanga, nibebilila inyeni yabu, mana nayo nitsililila okhutsia imbeli munyanza.
Arabische exegeses:
فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَىٰهُ ءَاتِنَا غَدَآءَنَا لَقَدۡ لَقِينَا مِن سَفَرِنَا هَٰذَا نَصَبٗا
Olwa babura mana niboola imbeli, yaboolela omusiani wuwe oyo mbu: “Khwelesie eshiakhulia shiefu shieshitere. Toto khunyoolele khuluchendo lwefu luno amachonye.”
Arabische exegeses:
قَالَ أَرَءَيۡتَ إِذۡ أَوَيۡنَآ إِلَى ٱلصَّخۡرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ ٱلۡحُوتَ وَمَآ أَنسَىٰنِيهُ إِلَّا ٱلشَّيۡطَٰنُ أَنۡ أَذۡكُرَهُۥۚ وَٱتَّخَذَ سَبِيلَهُۥ فِي ٱلۡبَحۡرِ عَجَبٗا
Naboola mbu: “Olutsi, wakhuwulushile halia khushitulo? Esie toto ndibilile inyeni eyo. Ne abulaho owakhola ndebilila halali Shetani mbu ndalayitsulila tawe, mana niitila injila yayo niitsia munyanza okhutsia khwamakana."
Arabische exegeses:
قَالَ ذَٰلِكَ مَا كُنَّا نَبۡغِۚ فَٱرۡتَدَّا عَلَىٰٓ ءَاثَارِهِمَا قَصَصٗا
Naboola mbu: “Awo niho wakhwenyerenje.” Mana nibakalukha inyuma okhulonda injila yabu ilia ilia.
Arabische exegeses:
فَوَجَدَا عَبۡدٗا مِّنۡ عِبَادِنَآ ءَاتَيۡنَٰهُ رَحۡمَةٗ مِّنۡ عِندِنَا وَعَلَّمۡنَٰهُ مِن لَّدُنَّا عِلۡمٗا
Mana nibanyoola Omusumba mubasumba befu owakhwahelesia tsimbabaasi okhurula khwifwe, ne owakhwechesia amasomo okhurula khwifwe.
Arabische exegeses:
قَالَ لَهُۥ مُوسَىٰ هَلۡ أَتَّبِعُكَ عَلَىٰٓ أَن تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمۡتَ رُشۡدٗا
Musa namuboolela mbu: “Koo, enyala ndakhulondakhwo unzechesiekhwo kobulunjifu kawechesibwa?”
Arabische exegeses:
قَالَ إِنَّكَ لَن تَسۡتَطِيعَ مَعِيَ صَبۡرٗا
Naboola mbu: “Toto ewe shonyala okhwifwila okhuba halala ninasi tawe.
Arabische exegeses:
وَكَيۡفَ تَصۡبِرُ عَلَىٰ مَا لَمۡ تُحِطۡ بِهِۦ خُبۡرٗا
Ne onyala orie okhwifwila kalia akolakamanyile obulayi muno tawe?”
Arabische exegeses:
قَالَ سَتَجِدُنِيٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ صَابِرٗا وَلَآ أَعۡصِي لَكَ أَمۡرٗا
Naboola mbu: “Nyasaye nachama, witsa okhuunyoola nendi omwisumilisi, ne shinditsa okhulobakhwo likhuwa lilio liosiliosi tawe.”
Arabische exegeses:
قَالَ فَإِنِ ٱتَّبَعۡتَنِي فَلَا تَسۡـَٔلۡنِي عَن شَيۡءٍ حَتَّىٰٓ أُحۡدِثَ لَكَ مِنۡهُ ذِكۡرٗا
Naboola mbu: “Mana niwunondakhwo, olandeeba liosiliosi tawe okhula esie anjake okhukhuboolela hekulu walio.”
Arabische exegeses:
فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَا رَكِبَا فِي ٱلسَّفِينَةِ خَرَقَهَاۖ قَالَ أَخَرَقۡتَهَا لِتُغۡرِقَ أَهۡلَهَا لَقَدۡ جِئۡتَ شَيۡـًٔا إِمۡرٗا
Mana nibarula, ne olwa banina mubwaro, nabufutula. Musa namureeba mbu: ‘‘Ofutule obwaro kho osishie abalimwo? Toto okholele likhuwa libii muno.”
Arabische exegeses:
قَالَ أَلَمۡ أَقُلۡ إِنَّكَ لَن تَسۡتَطِيعَ مَعِيَ صَبۡرٗا
Naboola mbu: “Shekhuboolelekhwo mbu sholanyala okwifwila ninasi tawe?”
Arabische exegeses:
قَالَ لَا تُؤَاخِذۡنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرۡهِقۡنِي مِنۡ أَمۡرِي عُسۡرٗا
Naboola mbu: “Olambukulila obubii khukandibilile tawe, ne olasitoyelia amakhuwa kanje tawe.”
Arabische exegeses:
فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَا لَقِيَا غُلَٰمٗا فَقَتَلَهُۥ قَالَ أَقَتَلۡتَ نَفۡسٗا زَكِيَّةَۢ بِغَيۡرِ نَفۡسٖ لَّقَدۡ جِئۡتَ شَيۡـٔٗا نُّكۡرٗا
Mana boosi nibarula halala, nibanyoola Omusiani mulala mana namwira. Musa naboola mbu: “Ahh! Wirire omundu eshikhaya ubula libii, ulerere Omundu tawe? Toto okholele likhuwa libii muno.”
Arabische exegeses:
۞ قَالَ أَلَمۡ أَقُل لَّكَ إِنَّكَ لَن تَسۡتَطِيعَ مَعِيَ صَبۡرٗا
Naboola mbu: “Koo, shekhuboolelekhwo mbu sholanyala okhwifwila halala ninasi tawe?”
Arabische exegeses:
قَالَ إِن سَأَلۡتُكَ عَن شَيۡءِۭ بَعۡدَهَا فَلَا تُصَٰحِبۡنِيۖ قَدۡ بَلَغۡتَ مِن لَّدُنِّي عُذۡرٗا
Naboola mbu: “Nekhureeba liosiliosi khandi, olaandekha okhuba halala ninawe khandi tawe. Shichila omalile okhunyoola eshifune okhurula khwisie.”
Arabische exegeses:
فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَيَآ أَهۡلَ قَرۡيَةٍ ٱسۡتَطۡعَمَآ أَهۡلَهَا فَأَبَوۡاْ أَن يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارٗا يُرِيدُ أَن يَنقَضَّ فَأَقَامَهُۥۖ قَالَ لَوۡ شِئۡتَ لَتَّخَذۡتَ عَلَيۡهِ أَجۡرٗا
Mana nibatsililila okhutsia, okhula olwa boolela Abandu bolukongo lulala, nibareeba abeene olukongo olo eshiakhulia, nibaloba okhubeyamira obucheni, ne nibanyoolamwo (mulukongo olo) lisisi nilienyanga okhukwa, mana naliemia. Musa naboola mbu: “Noli uchama, wakhabukule omurungo khulwa elo.”
Arabische exegeses:
قَالَ هَٰذَا فِرَاقُ بَيۡنِي وَبَيۡنِكَۚ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأۡوِيلِ مَا لَمۡ تَسۡتَطِع عَّلَيۡهِ صَبۡرًا
Naboola mbu: “Hano ni wakhulekhanira esie ninawe. Nditsa okhukhuboolela obwatoto bwakalia kolanyalile okhwisumilisia khuko tawe.
Arabische exegeses:
أَمَّا ٱلسَّفِينَةُ فَكَانَتۡ لِمَسَٰكِينَ يَعۡمَلُونَ فِي ٱلۡبَحۡرِ فَأَرَدتُّ أَنۡ أَعِيبَهَا وَكَانَ وَرَآءَهُم مَّلِكٞ يَأۡخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصۡبٗا
Kho eliaro lilia liali lia abamanani bakholanga munyanza, ne nindenya mbu elirekhwo isoni, shichila imbeli wabu Omwami yaliyo ubukulanga buli eliaro lilayi khumaani.
Arabische exegeses:
وَأَمَّا ٱلۡغُلَٰمُ فَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤۡمِنَيۡنِ فَخَشِينَآ أَن يُرۡهِقَهُمَا طُغۡيَٰنٗا وَكُفۡرٗا
Ne omusiani ulia, abebusi bebe bali abasuubili, nikhuria mbu aletsa yabayila mubukori bwokhubura eshichero nende okhukhaya.
Arabische exegeses:
فَأَرَدۡنَآ أَن يُبۡدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيۡرٗا مِّنۡهُ زَكَوٰةٗ وَأَقۡرَبَ رُحۡمٗا
Kho mana khwenya mbu Nyasaye wabu Omulesi abakalukhasirie omwana omulayi okhushila oyo, khubutswenufu, nende owuli ahambi muno khushisa.
Arabische exegeses:
وَأَمَّا ٱلۡجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَٰمَيۡنِ يَتِيمَيۡنِ فِي ٱلۡمَدِينَةِ وَكَانَ تَحۡتَهُۥ كَنزٞ لَّهُمَا وَكَانَ أَبُوهُمَا صَٰلِحٗا فَأَرَادَ رَبُّكَ أَن يَبۡلُغَآ أَشُدَّهُمَا وَيَسۡتَخۡرِجَا كَنزَهُمَا رَحۡمَةٗ مِّن رَّبِّكَۚ وَمَا فَعَلۡتُهُۥ عَنۡ أَمۡرِيۚ ذَٰلِكَ تَأۡوِيلُ مَا لَمۡ تَسۡطِع عَّلَيۡهِ صَبۡرٗا
Nalo lisisi lilia, liali lia abaana abafwilwa babili, mulitokho elo, ne hasi walio kwaliho omwandu kwabu, ne samwana yali omundu omulayi, kho Nyasaye wuwo Omulesi yenya mbu bakubuye mana berusilie abeene omwandu kwabu oko, etso nitsimbabaasi tsirula khu Nyasaye wuwo Omulesi. Ne shekholele kano khubunyali bwanje tawe. Obo nibo obwatoto bwa kalia akokhayilwe okhwifwila khuko."
Arabische exegeses:
وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَن ذِي ٱلۡقَرۡنَيۡنِۖ قُلۡ سَأَتۡلُواْ عَلَيۡكُم مِّنۡهُ ذِكۡرًا
Ne bakhurebanga amakhuwa ka Dhul’karnain, boola mbu: “Nditsa okhubasomela amakhuwa keke kandi.”
Arabische exegeses:
إِنَّا مَكَّنَّا لَهُۥ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَءَاتَيۡنَٰهُ مِن كُلِّ شَيۡءٖ سَبَبٗا
Toto efwe khwamura obulai muno khushialo, ne nikhumuwa injila yokhunyoola buli eshindu.
Arabische exegeses:
فَأَتۡبَعَ سَبَبًا
Mana naloonda injila.
Arabische exegeses:
حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ مَغۡرِبَ ٱلشَّمۡسِ وَجَدَهَا تَغۡرُبُ فِي عَيۡنٍ حَمِئَةٖ وَوَجَدَ عِندَهَا قَوۡمٗاۖ قُلۡنَا يَٰذَا ٱلۡقَرۡنَيۡنِ إِمَّآ أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّآ أَن تَتَّخِذَ فِيهِمۡ حُسۡنٗا
Okhuula shingala yoola ebukwe weliuba, yalinyola liheranga khusebere eya amatoyi amanji. Awo nanyoola Abandu. Nikhuboola mbu: “Ewe Dhul’karnain, bahelesie eshinyasio nohomba obakholele obulayi.”
Arabische exegeses:
قَالَ أَمَّا مَن ظَلَمَ فَسَوۡفَ نُعَذِّبُهُۥ ثُمَّ يُرَدُّ إِلَىٰ رَبِّهِۦ فَيُعَذِّبُهُۥ عَذَابٗا نُّكۡرٗا
Naboola mbu: “Ulia owakhola obubii, khwitsa okhumuwa eshinyasio, mana alikalusibwa khu Nyasaye wuwe Omulesi, naye alimuhelesia eshinyasio eshibii muno.
Arabische exegeses:
وَأَمَّا مَنۡ ءَامَنَ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا فَلَهُۥ جَزَآءً ٱلۡحُسۡنَىٰۖ وَسَنَقُولُ لَهُۥ مِنۡ أَمۡرِنَا يُسۡرٗا
Ne ulia owasuubila mana nakhola ebikhole ebilayi, alanyoola omurungo omulayi, nafu khwitsa okhumuboolela amakhuwa kefu amangu.
Arabische exegeses:
ثُمَّ أَتۡبَعَ سَبَبًا
Mana naloonda injila.
Arabische exegeses:
حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ مَطۡلِعَ ٱلشَّمۡسِ وَجَدَهَا تَطۡلُعُ عَلَىٰ قَوۡمٖ لَّمۡ نَجۡعَل لَّهُم مِّن دُونِهَا سِتۡرٗا
Okhula shingala yoola weliuba lirulilanga (mumbo), yalinyola nilirulilanga khubandu abalakhwarereraho eshishinjilo shiokhubekalila okhurulana ninalio tawe.
Arabische exegeses:
كَذَٰلِكَۖ وَقَدۡ أَحَطۡنَا بِمَا لَدَيۡهِ خُبۡرٗا
Ne shinga endio khwali nikhumanyile obulayi amakhuwa koosi kayali ninako.
Arabische exegeses:
ثُمَّ أَتۡبَعَ سَبَبًا
Mana naloonda injila.
Arabische exegeses:
حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ بَيۡنَ ٱلسَّدَّيۡنِ وَجَدَ مِن دُونِهِمَا قَوۡمٗا لَّا يَكَادُونَ يَفۡقَهُونَ قَوۡلٗا
Okhula shingala yoola hakari wetsingulu tsibili, yanyoola inyuma watsio abandu balawulilanga amakhuwa tawe.
Arabische exegeses:
قَالُواْ يَٰذَا ٱلۡقَرۡنَيۡنِ إِنَّ يَأۡجُوجَ وَمَأۡجُوجَ مُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَهَلۡ نَجۡعَلُ لَكَ خَرۡجًا عَلَىٰٓ أَن تَجۡعَلَ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَهُمۡ سَدّٗا
Nibaboola mbu: “Ewe Dhul-Karnain, toto Yaajuj nende Maajuj, bakholanga obuononi khushyalo. Kho khukhwelesie omurungo ore eshikalilo hakari wefu ninabo?”
Arabische exegeses:
قَالَ مَا مَكَّنِّي فِيهِ رَبِّي خَيۡرٞ فَأَعِينُونِي بِقُوَّةٍ أَجۡعَلۡ بَيۡنَكُمۡ وَبَيۡنَهُمۡ رَدۡمًا
Naboola mbu: “Kalia ka Nyasaye wanje Omulesi yandinyisiliamwo ni amalayi muno. Kho, mukhoonye nende amaani, ndalara hakari wenyu ninabo eshikalilo eshisiro.
Arabische exegeses:
ءَاتُونِي زُبَرَ ٱلۡحَدِيدِۖ حَتَّىٰٓ إِذَا سَاوَىٰ بَيۡنَ ٱلصَّدَفَيۡنِ قَالَ ٱنفُخُواْۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَعَلَهُۥ نَارٗا قَالَ ءَاتُونِيٓ أُفۡرِغۡ عَلَيۡهِ قِطۡرٗا
Munderere ebitonye bieshichuma.” okhula shingala yetsusia obwiyangu buli hakari wetsingulu tsibili etso, naboola mbu: ‘‘Bwaane (omulilo)” okhula shingala yakhola eshichuma esho omulilo, naboola mbu: ‘‘Nderere ishaba isalulushe enzushe khuno.”
Arabische exegeses:
فَمَا ٱسۡطَٰعُوٓاْ أَن يَظۡهَرُوهُ وَمَا ٱسۡتَطَٰعُواْ لَهُۥ نَقۡبٗا
Mana shibanyala okhushinina bashiambuka, nohomba okhuyabamo obwina tawe.
Arabische exegeses:
قَالَ هَٰذَا رَحۡمَةٞ مِّن رَّبِّيۖ فَإِذَا جَآءَ وَعۡدُ رَبِّي جَعَلَهُۥ دَكَّآءَۖ وَكَانَ وَعۡدُ رَبِّي حَقّٗا
Naboola mbu: “Tsino ni tsimbabaasi okhurula khu Nyasaye wanje Omulesi. Ne olwa yiliula indache ya Nyasaye wanje Omulesi, alishifunakafunaka muno. Ne indache ya Nyasaye wanje Omulesi ni yahabwene."
Arabische exegeses:
۞ وَتَرَكۡنَا بَعۡضَهُمۡ يَوۡمَئِذٖ يَمُوجُ فِي بَعۡضٖۖ وَنُفِخَ فِي ٱلصُّورِ فَجَمَعۡنَٰهُمۡ جَمۡعٗا
Ne khulibalekha abeene khubeene beenjiranemwo, ne olwa olwika lulifurwamwo, awo khulibakhung’asia boosi halala.
Arabische exegeses:
وَعَرَضۡنَا جَهَنَّمَ يَوۡمَئِذٖ لِّلۡكَٰفِرِينَ عَرۡضًا
Ne khulilolosia Jahanamu inyanga eyo imbeli wabakhayi malolosia.
Arabische exegeses:
ٱلَّذِينَ كَانَتۡ أَعۡيُنُهُمۡ فِي غِطَآءٍ عَن ذِكۡرِي وَكَانُواْ لَا يَسۡتَطِيعُونَ سَمۡعًا
Abetsimoni tsiabu tsiali tsiafunikhwa ehale nende ametsulilo kefu, ne shibali nibanyala okhuwulila tawe.
Arabische exegeses:
أَفَحَسِبَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَن يَتَّخِذُواْ عِبَادِي مِن دُونِيٓ أَوۡلِيَآءَۚ إِنَّآ أَعۡتَدۡنَا جَهَنَّمَ لِلۡكَٰفِرِينَ نُزُلٗا
Koo, balia abakhaya baparanga mbu banyala okhukhola Abasumba banje abalina babu habundu wanje? Toto efwe khwarecheshela Jahannam abakhayi ibe wabaliishila.
Arabische exegeses:
قُلۡ هَلۡ نُنَبِّئُكُم بِٱلۡأَخۡسَرِينَ أَعۡمَٰلًا
Boola mbu: “Koo, ebabilekhwo balia bebikhole biabu biabiiya muno?”
Arabische exegeses:
ٱلَّذِينَ ضَلَّ سَعۡيُهُمۡ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَهُمۡ يَحۡسَبُونَ أَنَّهُمۡ يُحۡسِنُونَ صُنۡعًا
Ni balia bobukhalabani bwabu bwakora eshikhaya mubulamu bwokhushialo, nabo baparanga mbu bakholanga ebikhole ebilayi.
Arabische exegeses:
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمۡ وَلِقَآئِهِۦ فَحَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡ فَلَا نُقِيمُ لَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَزۡنٗا
Abo nibo bakhaya ebimanyisio bia Nyasaye wabu Omulesi nende okhubukana ninaye. Kho, ebikhole biabu nibikwa akhaya, ne shikhulibateba inyanga yeyindukho tawe.
Arabische exegeses:
ذَٰلِكَ جَزَآؤُهُمۡ جَهَنَّمُ بِمَا كَفَرُواْ وَٱتَّخَذُوٓاْ ءَايَٰتِي وَرُسُلِي هُزُوًا
Kho, Jahanam nikwo omurungo kwabu shichila bakhaya mana nibakholela omubayo ebimanyisio bianje nende Abarumwa banje.
Arabische exegeses:
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ كَانَتۡ لَهُمۡ جَنَّٰتُ ٱلۡفِرۡدَوۡسِ نُزُلًا
Toto balia abasuubila mana nibakhola amalayi, ameshelo kabu kaliba Firdaws.
Arabische exegeses:
خَٰلِدِينَ فِيهَا لَا يَبۡغُونَ عَنۡهَا حِوَلٗا
Balimenyamwo tsinyanga tsioosi, shibalienya okhurulamwo tawe.
Arabische exegeses:
قُل لَّوۡ كَانَ ٱلۡبَحۡرُ مِدَادٗا لِّكَلِمَٰتِ رَبِّي لَنَفِدَ ٱلۡبَحۡرُ قَبۡلَ أَن تَنفَدَ كَلِمَٰتُ رَبِّي وَلَوۡ جِئۡنَا بِمِثۡلِهِۦ مَدَدٗا
Boola mbu: “Inyanza yibetsanga mbu nibwo obwino bwokhuhandika amakhuwa ka Nyasaye wanje Omulesi, inyanza yakhomele amakhuwa ka Nyasaye wanje Omulesi nikashili okhuwa, kata khureranga etsindi shinga etso.
Arabische exegeses:
قُلۡ إِنَّمَآ أَنَا۠ بَشَرٞ مِّثۡلُكُمۡ يُوحَىٰٓ إِلَيَّ أَنَّمَآ إِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۖ فَمَن كَانَ يَرۡجُواْ لِقَآءَ رَبِّهِۦ فَلۡيَعۡمَلۡ عَمَلٗا صَٰلِحٗا وَلَا يُشۡرِكۡ بِعِبَادَةِ رَبِّهِۦٓ أَحَدَۢا
Boola mbu: “Toto esie endisa Omundu shinga enywe, efimbulilungwa mbu Nyasaye wenyu ni Nyasaye mulala. Kho, ulia wikomba okhubukana nende Nyasaye wuwe Omulesi, akhole ebikhole ebilayi, ne alatsokaasiakhwo yesiyesi khumalamo ka Nyasaye wuwe Omulesi tawe."
Arabische exegeses:
 
Vertaling van de betekenis Soerah: al-Kahf
Inhoudsopgave van de Soerat's Paginanummer
 
Betekenisvertaling van de Heilige Koran - Luhya-vertaling - Internationale Vereniging voor Wetenschap en Cultuur - Inhoudsopgave van de vertalingen

Uitgegeven door de Internationale Vereniging voor Wetenschap en Cultuur.

Afsluiting